TIN TỔNG HỢP
Góc Nhìn Quốc Tế

NHẬT BẢN – VÙNG ĐẤT CỦA HỢP TÁC XÃ (kỳ 2)

 GÓC NHÌN QUỐC TẾ

NHẬT BẢN – VÙNG ĐẤT CỦA HỢP TÁC XÃ (kỳ 2)

Con đường đi đến hợp tác xã

Nhật Bản và nền văn hóa của họ luôn hỗ trợ cho các hình thức hợp tác. Tuy nhiên cho đến cuối những năm 1800, vẫn chưa có sự xuất hiện của các HTX. Trong khi đã có một vài HTX tiêu dùng ở Nhật Bản trước Thế chiến thứ II, nhưng ý tưởng này không được triển khai cho đến sau chiến tranh. Tất cả các HTX tiêu dùng đều bị quân đội giải tán trong chiến tranh. Đại Tướng Mỹ - MacArthur, đã từng cho rằng điều có thể ngăn cản một cuộc chiến tranh khác với Nhật Bản là việc tạo ra các tổ chức dân chủ trên toàn quốc. Các HTX và công đoàn là hai nhóm mà MacArthur mong muốn phát triển, bởi vì nó có thể mang tư duy dân chủ vào cuộc sống hàng ngày. Luật HTX mới đã được thông qua vào năm 1948, và phong trào HTX tiêu dùng được sinh ra lần nữa tại Nhật Bản.

Tốt nghiệp trường Princeton tại Mỹ, là người đã dẫn đầu phong trào HTX mới sau chiến tranh tại Nhật Bản. Kagawa trước đó đã nổi tiếng ở Mỹ vì sự nghiệp của ông và thúc đẩy HTX trong thời kỳ Đại khủng hoảng những năm 1930, đảm nhiệm vai trò chính trong việc thúc đẩy thành lập một số HTX tiêu dùng ở Hoa Kỳ và Canada. Kagawa trở thành Chủ tịch đầu tiên của Hiệp hội Hợp tác tiêu dùng Nhật Bản, thành lập vào năm 1951. HTX tiêu dùng tại Nhật Bản là hệ thống phân phối thực phẩm quan trọng trong những năm hậu chiến khó khăn, và giúp hạn chế nạn đói. Những HTX này phát triển mạnh mẽ trong những năm 1970 và lan rộng trên toàn Nhật Bản.

Từ những năm 1970 và 1980, các HTX tiêu dùng ở Nhật Bản đã có sự tăng trưởng mạnh mẽ, song song với sự tăng trưởng năng động của nền kinh tế Nhật Bản. Tuy nhiên, vào năm 1989, bong bóng bất động sản Nhật Bản bùng nổ. Kết quả là, thị trường chứng khoán sụp đổ, tài sản mất giá, và nền kinh tế bước vào tình trạng giảm phát. Nền kinh tế Nhật Bản chao đảo trong hơn một thập kỷ. Trong thời gian đó, giống như các công ty khác của Nhật Bản, một số hợp tác quá hạn đã phải giảm bớt hoạt động hoặc tìm kiếm sự giúp đỡ. Đây là những thách thức khó khăn cho các HTX. Họ chưa từng bao giờ đào thải bất cứ ai cũng không phải cắt giảm hoạt động cũng như không nhìn thấy sự thất bại trong việc tổ chức trong suốt đời sống làm việc của họ. Sau đó, lại đến trận động đất Kobe, một thảm họa thiên nhiên ảnh hưởng sâu sắc đến Co-op Kobe. Lúc đó, Co-op Kobe sau đó là đồng chủ lực phát triển mạnh, với 1,3 triệu thành viên và 2 tỷ USD doanh thu hàng năm.Bán lẻ trong tình trạng sụt giảm, tài sản bất động sản đã giảm giá trị, và sức mua của người tiêu dùng đang luôn trong tình trạng thấp dần.

Áp lực lên các hội đồng quản trị của HTX từ các lực lượng bên ngoài đã buộc nhiều CEO và nhân viên điều hành phải xin từ chức. Một số HTX lớn hơn đã phải giúp đỡ những HTX nhỏ, và các liên minh mới được thành lập để chia sẻ nhân viên và tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, không giống như đối thủ cạnh tranh của họ, các HTX được quản lý theo luật HTX riêng biệt. Luật đó yêu cầu (a) HTX chỉ có thể phục vụ thành viên và (b) một HTX không thể hoạt động ngoài biên giới của tỉnh thuộc địa phương mình. Do đó, việc sáp nhập hai HTX không cùng một tỉnh không thể thực hiện được ở Nhật Bản; có 47 ranh giới tỉnh, mà các HTX lại không thể vượt qua. Kết quả là, các HTX ở Nhật Bản phải thực hiện một số biện pháp pháp lý hợp lý khi họ tham gia vào các liên minh kinh doanh với bất kỳ HTX nào ngoài tỉnh của họ.

Tương lai nắm giữ thách thức đối với hợp tác tiêu dùng tại Nhật Bản. Tuy nhiên, họ luôn luôn giỏi trong việc đáp ứng thách thức của sự thay đổi. Các HTX là những nhà lãnh đạo trong những đổi mới như sản xuất hữu cơ, tìm nguồn cung ứng địa phương, các sản phẩm đạt chuẩn, giá thành hợp lý, tái chế, chống lại thực phẩm biến đổi gen và một loạt các sở thích của người tiêu dùng khác.

Đồng thời, các HTX đang đối mặt với các mô hình thay đổi của các thành viên của họ và thực hiện một loạt các điều chỉnh chính. Các thành viên của họ đang già đi. Các bậc cha mẹ trẻ, những người sáng lập các HTX trên một con đường đến thành công trong những năm 1970 đang gần đến tuổi hưu trí hoặc đang chăm sóc cho cha mẹ già hơn là trẻ em. Các HTX bán lẻ hiện nay cung cấp thêm các dịch vụ thông qua “Trung tâm cuộc sống” liền kề với giáo dục và các lớp học, nhân viên chăm sóc sức khỏe tại nhà, và các dịch vụ và công cụ cho cuộc sống cao cấp.

HTX một lần nữa dẫn đầu trong việc đáp ứng nhu cầu của một xã hội Nhật Bản đang thay đổi. Bởi vì các HTX Nhật Bản có nghĩa vụ phải phục vụ toàn bộ nhu cầu và nhu cầu cuộc đời của các thành viên của họ, chúng ta nên mong đợi họ luôn khác và luôn nghĩ về ngày mai.

Biên dịch: Thiện Nghĩa

(Nguồn: Japan: Land of Cooperatives by David Thompson và Japan Comsumers’ Co-operative Union)

Các tin khác: